Rozwój budownictwa energooszczędnego w Polsce idzie w parze z technologiami OZE.
Budownictwo energooszczędne
Budownictwo energooszczędne oraz powstające według standardu pasywnego, w Polsce jest rzadkością. Do tej pory powstało ok. 100 budynków.
W Polsce nie ma tak naprawdę definicji budynku energooszczędnego. Każdy deweloper może nazywać swój dom energooszczędnym i to bez żadnych konsekwencji.
Standard budowy budynków pasywnych, jest bardzo dokładnie zdefiniowany – przynajmniej w teorii – więc architekci i deweloperzy, którzy szczycą się budowaniem obiektów pasywnych, powinni trzymać się zasad i kryteriów opracowanych przez Instytut Budownictwa Pasywnego w Darmstadt.
Jakie są korzyści z inwestycji w bardziej efektywny energetycznie budynek?
Jest to specyficzny sposób budowy, gwarantujący niskie koszty utrzymania – mniejsze zużycie energii, rzadsze remonty, dostarczający niepowtarzalny komfort mieszkańcom – zarówno jeśli chodzi o stałą równomierną temperaturę i jakość powietrza oraz akustykę wewnątrz budynku. Budynek jest oczywiście ekologiczny – do minimum ograniczamy zanieczyszczenie powietrza i emisję C02 .
Dużą szansę dla rozwoju budownictwa w standardzie pasywnym jest rosnąca świadomość ekologiczna Polaków związana z zanieczyszczeniem powietrza.
Budowa domu energooszczędnego i pasywnego ma sens, co wynika z analizy poniższego wykresu. Dobrze zbudowany dom funkcjonuje przez 100 lat, w tym czasie wydajemy na jego utrzymanie pokaźną sumę pieniędzy.
Zużycie energii w gospodarstwie domowym:
ogrzewanie 78% przygotowanie c.w.u. 11% pozostałe urządzenia 4,5% chłodzenie mrożenie 3% pranie gotowanie zmywanie oświetlenie 1%
O ile jest droższa budowa domu w standardzie energooszczędnym, a jakie oszczędności będzie można wygenerować w latach dzięki zastosowaniu energooszczędnych technologii budowy i technologii OZE?
Budownictwo energooszczędne oraz budynki pasywne w pewnych elementach procesu budowy są droższe, a w innych są tańsze niż w budynkach budowanych tradycyjnie. Droższymi elementami inwestycyjnymi będą:
projekt, który wymaga indywidualnego podejścia do każdej inwestycji, zintegrowania wszystkich branż: instalacji, konstruktora, wnętrz oraz szczegółowości detali wykonawczych
- niespotykanej w projektach gotowych,
- materiały izolacyjne – potrzeba ich więcej i lepszej jakości,
- okna – również lepszej jakości,
- centrala wentylacji mechanicznej z rekuperacją.
- Ponadto porównując budynek tradycyjny do budynku w standardzie pasywnym nie możemy brać pod uwagę tylko kosztów inwestycyjnych oraz kosztów energii zużytej na ogrzewanie i chłodzenie.
Z kolei elementy obniżające koszty inwestycyjne to brak komina, brak murowanych kanałów wywiewnych, mniejsze źródło ciepła i chłodu.
Z analiz wynika, że budownictwo energooszczędne to dodatkowy koszt inwestycji o ok. 10-15 proc. Jeśli inwestor chce mieć budynek zeroenergetyczny – w tym wykorzystywać OZE – i obniżyć rachunki za zużywaną energię do zera, to koszt ten wzrośnie o następne 5 proc.
Budynki pasywne to budynki o wyższej klasie komfortu, zdrowia i ekologii.
Dobrą analogią jest tutaj rynek samochodów. Kryterium decyzji między zakupem Toyoty elektrycznej i starego Fiata, rzadko będzie tylko cena zakupu albo fakt, że Toyota jest bardziej ekonomiczna w jeździe, ale raczej cały szereg kryteriów – wygoda, komfort, prestiż, marka, trwałość itd.
Często pomijanym aspektem jest długotrwałe utrzymanie się dobrej ceny nieruchomości na rynku. Jeśli wszystkie dodatkowe koszty związane ze standardem pasywnym zwiększają wartość budynku, to po sprzedaży domu/budynku początkowy inwestor odzyska wartość dodatkowej inwestycji. Budynki w standardzie pasywnym będą spełniać wszystkie normy efektywności energetycznej na wiele lat do przodu. W takim wypadku dodatkowe koszty nie są żadnymi kosztami, a raczej świetną inwestycją, która się po prostu inwestorowi zwróci.
Na jakie technologie OZE do produkcji energii elektrycznej czy ciepła warto zwrócić uwagę projektując dom energooszczędny i jakie mogą one dać wymierne korzyści?
W przypadku domów w standardzie pasywnym coraz częstszym rozwiązaniem jest wykorzystanie różnego typu pomp ciepła i fotowoltaiki. To bardzo dobre i rekomendowane rozwiązanie pozwalające na przekształcenie budynku w standardzie pasywnym w obiekt w standardzie Passive House Plus lub Passive House Premium, czyli budynku, który wytwarza roczne nadwyżki energii w stosunku do zapotrzebowania. Taka nadwyżka może być następnie wykorzystana w zapowiadanych powszechnie pojazdach elektrycznych.
Pompy ciepła są dobrym rozwiązaniem, gdyż zwykle dysponują one wystarczającą mocą, by ogrzać budynek pasywny zimą, a jednocześnie pozwalają również na chłodzenie aktywne lub pasywne budynku latem. Fotowoltaika natomiast doskonale uzupełnia się z budynkiem w standardzie pasywnym, gdyż dzięki prostszej zwykle bryle budynku pasywnego i jego lokalizacji względem stron świata, koszty montażu instalacji są niższe, a jej sprawność jest wyższa. No i instalacja PV może dostarczać energię elektryczną do pompy ciepła – bezpośrednio lub pośrednio po oddaniu i odbiorze energii elektrycznej z sieci wykorzystując zasadę opustów.
Jak w zakresie budownictwa energooszczędnego zmienia się polskie i unijne prawo? Jakie wprowadza wymogi?
Polskie prawo nie narzuca na branżę żadnych standardów energooszczędnych za wyjątkiem tych wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Te wymogi zaostrzane są co dwa lata.
Natomiast prawo unijne, a dokładnie dyrektywa dotycząca charakterystyki energetycznej budynków z 2010 r., wymaga jednak, aby od 1 stycznia 2019 r. wszystkie nowe budynki użyteczności publicznej, a od 1 stycznia 2021 r. wszystkie nowe budynki, powstawały w standardzie NZEB – niemal zero-energetycznym.
W Belgii już teraz dyrektywa obowiązuje.
Podsumowanie
Technologie OZE jakimi są pompy ciepła i instalacje fotowoltaiczne będą stosowane w budownictwie pasywnym jako główne nośniki energii. Zasilanie pomp ciepła energią słoneczną to swojego rodzaju perpetuum mobile. Instalacja fotowoltaiczna może również zaopatrywać w prąd twoje środki lokomocji – auta i skutery elektryczne. Dzisiaj również takie marki jak Bosch, Makita w elektronarzędziach przechodzą na zasilanie akumulatorowe, które mogą być ładowane energią słoneczną zainstalowaną na twoim dachu.
Zachęcam również do przeczytania artykułu lokata pieniędzy na własnym dachu.